نان چرخی قزوین ؛ شیرینی خوشمزه برای عید نوروز

فراشپز- نان چرخی یکی از شیرینی‌های سنتی و بسیار محبوب ایرانی است که ریشه آن به شهر قزوین برمی‌گردد. این شیرینی بافتی لطیف، طعمی ملایم و عطری دلنشین از هل دارد و به دلیل ظاهر خاص و فرم رشته‌ای خود، همیشه در میان شیرینی‌های خانگی برای عید نوروز جایگاه ویژه‌ای داشته است.

در طرز تهیه نان چرخی قزوین، خمیر را با چرخ گوشت شکل می‌دهند و به همین دلیل نام چرخی برای آن انتخاب شده است. در ادامه قصد داریم طرز تهیه نان چرخی قزوین را به صورت مرحله‌به‌مرحله و کاملا کاربردی بررسی کنیم تا بتوانید این شیرینی ساده، خوشمزه و اصیل را با بافتی لطیف و حرفه‌ای در خانه برای عید آماده کنید. اگر نکات مهم در آماده‌سازی خمیر و پخت را رعایت کنید، نتیجه کار شیرینی‌هایی سبک، خوش‌عطر و کاملا مشابه شیرینی‌های قنادی خواهد بود.

مواد لازم

آرد برنج ۲ پیمانه

آرد سفید قنادی ۱ پیمانه

پودر قند ۱ پیمانه

روغن جامد ۱ پیمانه

تخم‌مرغ ۱ عدد

ماست ۲ قاشق غذاخوری

بکینگ‌پودر ۱ قاشق چای‌خوری

پودر هل ۱.۲ قاشق چای‌خوری

پودر پسته یا کنجد برای تزئین به مقدار لازم

طرز تهیه

مرحله اول

برای شروع تهیه شیرینی چرخی ابتدا روغن جامد و پودر قند را در یک کاسه مناسب بریزید و با همزن دستی یا برقی چند دقیقه مخلوط کنید تا بافتی کاملا نرم، کرمی و روشن پیدا کند. این مرحله نقش مهمی در لطافت نان دارد، بنابراین بهتر است مواد را خوب هم بزنید تا یکدست شوند. سپس تخم‌مرغ، ماست و پودر هل را به مخلوط اضافه کنید و دوباره هم بزنید تا مواد کاملا ترکیب شده و بافت آن یکنواخت شود.

مرحله دوم

آرد برنج، آرد سفید و بیکینگ‌پودر را با هم مخلوط کرده و الک کنید. حالا این ترکیب را کم‌کم به مواد اضافه کرده و با دست یا لیسک مخلوط کنید تا خمیری نرم و منسجم به دست آید. خمیر باید نرم باشد و به دست نچسبد؛ اگر خمیر بیش از حد سفت شود، شیرینی‌ها بعد از پخت خشک خواهند شد.

مرحله سوم

یکی از مراحل اصلی در طرز تهیه نان چرخی قزوین، فرم دادن خمیر است. برای این کار باید خمیر را داخل چرخ گوشت بریزید تا به صورت رشته‌ای چرخ شده و خارج شود. صفحه چرخ گوشت باید سوراخ‌های متوسط یا کمی درشت داشته باشد زیرا اگر سوراخ‌ها ریز باشند، خمیر به سختی عبور می‌کند و رشته‌های شیرینی بیش از حد نازک می‌شود.

حالا خمیر را به اندازه‌های دلخواه برش بزنید و به صورت حلقه‌ای یا خطی شکل دهید. سینی فر را با کاغذ روغنی بپوشانید و شیرینی‌ها را با فاصله حدودا دو تا سه سانتی‌متر روی آن بچینید تا هنگام پخت فضای کافی برای پف کردن داشته باشند. سپس روی آن‌ها را با کمی پودر پسته یا کنجد تزئین کنید تا ظاهر زیباتری داشته باشند.

مرحله چهارم

فر را روشن کرده و آن را با دمای ۱۷۰ درجه سانتی‌گراد گرم کنید. حالا سینی نان چرخی را در طبقه وسط فر قرار داده و اجازه دهید حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزند. زمانی که زیر شیرینی‌ها کمی طلایی شد، بهترین زمان برای خارج کردن آن‌ها از فر است. حتی اگر روی شیرینی تغییر رنگ زیادی نداشته باشد هم طبیعی است و نشان‌دهنده پخت کامل آن است.

مرحله پنجم

پس از پخت، سینی را از فر خارج کرده و اجازه دهید حدود ۱۰ دقیقه نان‌ها خنک شوند تا بافت آن‌ها سفت‌تر شده و به راحتی از کاغذ روغنی جدا شوند. بعد از خنک شدن کامل، نان‌ها را با کاردک یا کفگیر فلزی به‌آرامی از کاغذ روغنی جدا کرده و در ظرف مناسب بچینید. این نان سنتی را می‌توانید همراه با یک فنجان چای ایرانی یا قهوه در مهمانی‌های نوروز سرو کنید.

نکات تکمیلی برای تهیه نان چرخی قزوین

در کنار رعایت مراحل اصلی، برخی نکات و ترفندهای حرفه‌ای وجود دارند که می‌توانند کیفیت نهایی این نان سنتی را به شکل قابل توجهی افزایش دهند. آشنایی با این نکات باعث می‌شود نتیجه کار لطیف‌تر و خوش‌طعم‌تر شود؛ همچنین به شما کمک می‌کند مدل‌های متنوع‌تری از نان چرخی را در خانه تهیه کنید.

الک کردن آرد یکی از نکات ساده اما بسیار مهم در تهیه شیرینی‌های سنتی عید مثلا طرز تهیه شیرینی نخودچی یا طرز تهیه شیرینی گل محمدی است. الک کردن باعث می‌شود بافت آرد سبک‌تر شده و هنگام ترکیب با مواد دیگر بهتر مخلوط شود.

در طرز تهیه نان چرخی قزوین بهتر است آرد برنج و آرد سفید را حداقل یک تا دو مرتبه الک کنید. این کار باعث می‌شود خمیر نهایی کاملا یکدست شده و از ایجاد گلوله‌های آرد در خمیر جلوگیری شود. نتیجه این کار شیرینی‌هایی با بافت لطیف‌تر و ظاهری زیباتر خواهد بود.

یکی از مهم‌ترین رازهای موفقیت در تهیه این نان، رسیدن به غلظت مناسب خمیر است. خمیر نان چرخی باید نرم، انعطاف‌پذیر و کمی لطیف باشد، اما در عین حال نباید بیش از حد شل شود.

اگر خمیر بیش از حد سفت باشد، هنگام عبور از چرخ گوشت به سختی خارج می‌شود و ممکن است بافت شیرینی بعد از پخت خشک شود. در چنین شرایطی می‌توانید مقدار بسیار کمی ماست یا روغن به خمیر اضافه کنید تا بافت آن متعادل شود. در مقابل اگر خمیر بیش از حد نرم باشد، فرم شیرینی در سینی حفظ نمی‌شود. در این حالت می‌توانید مقدار کمی آرد برنج به خمیر اضافه کنید.

یکی از نکاتی که بسیاری از قنادان حرفه‌ای رعایت می‌کنند، استراحت دادن به خمیر قبل از فرم دادن به آن است. بعد از آماده شدن خمیر می‌توانید آن را حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در دمای محیط یا حدود ۱۵ دقیقه در یخچال قرار دهید.

این کار باعث می‌شود آردها بهتر رطوبت را جذب کنند و خمیر انسجام بیشتری پیدا کند. در نتیجه هنگام عبور خمیر از چرخ گوشت، رشته‌ها صاف‌تر و یکدست‌تر خارج می‌شوند و شکل شیرینی‌ها زیباتر خواهد شد.

برای ایجاد ظاهر زیباتر می‌توانید نان چرخی دو رنگ تهیه کنید. برای این کار باید خمیر را به ۲ قسمت تقسیم کنید. در یکی از قسمت‌ها کمی پودر کاکائو یا زعفران دم‌کرده غلیظ اضافه کرده و سپس هر دو خمیر را همزمان از چرخ گوشت عبور دهید تا شیرینی‌هایی مجلسی و دو رنگ آماده شود.

طرز تهیه نان چرخی قزوین بدون چرخ کردن تفاوت زیادی با نسخه اصلی آن ندارد. برای این کار باید مراحل آماده‌سازی خمیر را مشابه با روش قبل انجام دهید و آن را بعد از استراحت روی یک سطح آردپاشی شده با وردنه باز کنید. ضخامت خمیر باز شده باید حدود پنج میلی‌متر باشد و سپس آن را با کارد تمیز یا کاتر به شکل‌های دلخواه برش بزنید. در نهایت باید لبه‌های خمیر را به‌آرامی با دست صاف کنید تا هنگام پخت ترک نخورد و ظاهر زیبایی داشته باشد.

یکی از آسان‌ترین و البته خوشمزه‌ترین شیرینی‌های خانگی، نان چرخی قزوین است که برای پذیرایی از مهمان در ایام نوروز طرفداران زیادی دارد. با رعایت موارد زیر، اشتباهات رایج هنگام تهیه این شیرینی سنتی را کاهش دهید تا بتوانید به یک نتیجه عالی دست پیدا کنید.

یکی از رایج‌ترین اشتباهات در طرز تهیه نان چرخی قزوین، اضافه کردن مقدار زیاد آرد برنج یا آرد سفید است. این کار باعث می‌شود خمیر سفت شده و نان بعد از پخت بافتی خشک و شکننده پیدا کند. خمیر این نان باید بعد از استراحت، بافتی نرم و کمی لطیف داشته باشد تا به‌راحتی از چرخ گوشت عبور کند.

اگر روغن و پودر قند به خوبی با هم مخلوط نشوند، بافت نان سنگین و متراکم می‌شود. برای داشتن شیرینی چرخی حرفه‌ای باید این ۲ ماده را آنقدر هم بزنید تا کاملا کرمی، سبک و یکدست شوند. برای ترکیب بهتر روغن با پودر قند پیشنهاد می‌کنیم روغن جامد را حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه قبل از مخلوط کردن در دمای محیط قرار دهید تا نرم شود.

منبع: همشهری